قبل از هر چیز به یاد داشته باشید که دعاها را با قلبی خاشع، یقین به اجابت و در حال وضو بخوانید و در تربیت فرزند، دعا را در کنار تلاش عملی و محبت بیقید و شرط قرار دهید.
۱. دعای قرآن برای فرزندانی که مایه چشمروشنی باشند
این دعا از زبان حضرت ابراهیم (ع) در قرآن نقل شده است و بسیار جامع و پرمعناست.
رَبِّ هَبْ لِی مِنَ الصَّالِحِینَ
«پروردگارا، به من از نیکوکاران (فرزندی صالح) عطا فرما.»
(سوره صافات، آیه 100)
۲. دعا برای حفظ فرزند از گناه و انحراف
این دعا نیز از حضرت ابراهیم (ع) است که برای خود و فرزندانش از شر بتپرستی و انحراف به درگاه خدا پناه میبرد.
رَبِّ اجْعَلْنِی مُقِیمَ الصَّلَاةِ وَمِن ذُرِّیَّتِی ۚ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاءِ
«پروردگارا، مرا برپادارنده نماز قرار ده، و از فرزندانم (نیز چنین فرما). پروردگارا، دعای مرا بپذیر.»
(سوره ابراهیم، آیه 40)
۳. دعا برای نیکویی و پاکی فرزند
این دعا از زبان حضرت زکریا (ع) است که در دوران پیری از خداوند فرزندی پاک و پسندیده طلب کرد.
رَبِّ هَبْ لِی مِن لَّدُنکَ ذُرِّیَّةً طَیِّبَةً ۖ إِنَّکَ سَمِیعُ الدُّعَاءِ
«پروردگارا، از جانب خود فرزندی پاک و پسندیده به من عطا کن، که تو شنونده دعایی.»
(سوره آلعمران، آیه 38)
۴. ذکر "حسبنا الله و نعم الوکیل" برای دفع بدیها
این ذکر قرآنی (آیه 173 سوره آلعمران) بسیار قدرتمند است و برای دفع هرگونه شر و بدی از جمله نافرمانی و تأثیرات منفی محیط مؤثر است. هر روز بر فرزندتان بدمید و برایش طلب محافظت کنید.
حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَکِیلُ
«خدا ما را بس است و بهترین حامی (و کارساز) است.»
۵. دعای فرشتهها برای فرزندان صالح
این دعا در قرآن برای همه مؤمنان و فرزندان صالح آنها ذکر شده است. بسیار پرمهر و جامع است.
رَبَّنَا هَبْ لَنَا مِنْ أَزْوَاجِنَا وَذُرِّیَّاتِنَا قُرَّةَ أَعْیُنٍ وَاجْعَلْنَا لِلْمُتَّقِینَ إِمَامًا
«پروردگارا، از همسران و فرزندانمان مایه روشنی چشمها (و شادی دلها) قرار ده، و ما را پیشوای پرهیزگاران گردان.»
(سوره فرقان، آیه 74)
۶. دعا برای افزایش عقل و فهم فرزند
برای آنکه فرزندتان خوبیها را درک کند و مسیر درست را از نادرست تشخیص دهد، این دعا را بخوانید:
اللّهُمَّ ارْزُقْهُ الْعَقْلَ الْکامِلَ وَالْفَهْمَ الْوَافِرَ وَالْقَلْبَ النَّقِیَّ وَالْعَمَلَ الصّالِحَ
«خدایا، به او عقل کامل، فهم فراوان، قلب پاک و عمل صالح روزی فرما.»
۷. ذکر "یا هادی" برای یافتن راه درست
"یا هادی" به معنای "ای هدایتکننده" است. تکرار این ذکر (به نیت فرزند) میتواند در هدایت یافتن او به سمت خوبیها مؤثر باشد. هر روز بعد از نماز، ۱۴ بار یا بیشتر بگویید.
۸. دعای پیامبر (ص) برای حسن خلق
اخلاق نیکو، کلید تربیت است. از پیامبر اکرم (ص) نقل شده که برای حسن خلق فرزندان خود دعا میکردند:
اللَّهُمَّ حَسِّنْ خُلُقَهُ وَاهْدِهِ إِلَى سَبِیلِ الرَّشَادِ
«خدایا، اخلاقش را نیکو گردان و او را به راه درست هدایت کن.»
۹. دعا برای نرم شدن دل (برای فرزندان لجباز)
اگر فرزندتان لجبازی میکند و دلش سخت شده، سوره مبارکه "یس" را به نیّت نرم شدن دلش تلاوت کنید و پس از آن این دعا را بخوانید:
اللّهُمَّ أَلِّنْ قَلْبَ وَلَدِی کَمَا أَلَنْتَ الْحَدِیدَ لِدَاوُدَ عَلَیْهِ السَّلَام
«خدایا! دل فرزندم را نرم کن، همانگونه که آهن را برای داود (علیه السلام) نرم کردی.»
۱۰. دعا برای دوری از دوستان ناباب
نفوذ دوستان ناباب بسیار خطرناک است. این دعا را بخوانید تا فرزندتان از شرّ همنشین بد در امان بماند:
اللّهُمَّ احْفَظْ وَلَدِی مِنْ قُرَنَاءِ السُّوءِ وَأَهْلِ الْفَسَادِ وَاجْعَلْهُ فِی کَنَفِ عِنَایَتِکَ وَحِفْظِکَ
«خدایا! فرزندم را از همنشینان بد و اهل فساد حفظ کن و او را در سایه عنایت و نگهداری خود قرار ده.»
نکات کلیدی برای "سر به راه شدن" فرزند (مکمل دعا)
دعا کلید است، اما قفل را باید با دست خودتان باز کنید. توجه به این نکات ضروری است:
محبت بیقید و شرط: فرزند شما نیاز دارد احساس کند که دوستاش دارید، حتی وقتی اشتباه میکند. از قهرهای طولانی و تهدید بپرهیزید. محبت، زمینهساز اطاعت است.
الگوی عملی باشید: فرزندان بیش از آنکه به حرفهای ما گوش دهند، رفتار ما را میبینند. اگر میخواهید فرزندتان نمازخوان باشد، او باید شما را در حال نماز ببیند. اگر میخواهید راستگو باشد، شما هرگز دروغ نگویید.
با فرزندتان دوست باشید: سعی کنید رابطه شما فقط رابطه پدر/مادر و فرزندی خشک و رسمی نباشد. با او همکلام شوید، به حرفهایش گوش دهید، سرگرمیهایش را بشناسید و با او تفریح کنید.
برایش وقت بگذارید: مشغلههای زندگی را مدیریت کنید و زمان مشخصی را در شبانهروز به گفتگوی خصوصی و وقت گذراندن با فرزندتان اختصاص دهید.
مثبتبافی کنید: دائماً به او برچسب لجباز، بیادب یا تنبل نزنید. نقاط قوتش را ببینید و تحسین کنید. انرژی مثبت شما به او منتقل میشود.
برایش دعا کنید (مخصوصاً در نهان): امام صادق (ع) میفرمایند: "دعای پدر و مادر برای فرزند در نهان، زودتر به اجابت میرسد." در تنهایی و سحرگاهان، دست به دعا بردارید.
به شخصیتش احترام بگذارید: با او مانند یک انسان مستقل رفتار کنید. در جمع از او عذرخواهی کنید، نظرش را بپرسید و برایش حق انتخاب قائل شوید.
در پایان به خاطر داشته باشید: تربیت یک فرآیند تدریجی و گاهی پر از فراز و نشیب است. هرگز از دعا و تلاش خود ناامید نشوید و بدانید که خداوند شنوای دعاهای شماست.
